Skip links
mo-hinh-kinh-doanh-cua-nganh-to-chuc-su-kien-am-nhac-ngoai-troi-00

Mô hình kinh doanh của ngành tổ chức sự kiện âm nhạc ngoài trời

Sự xuất hiện của Blackpink, Westlife… nhiều ban nhạc và nghệ sĩ quốc tế biến 2023 là năm nhộn nhịp với những sự kiện âm nhạc ngoài trời của Việt Nam.

Hai đêm nhạc Born Pink ở Hà Nội

Dù trước Blackpink, nhóm nhạc nam Super Junior thuộc thế hệ thứ 2 của Hàn Quốc đã đến TP HCM biểu diễn nhưng phải đến khi Việt Nam được chọn là điểm đến của tour lưu diễn của Blackpink, công chúng dần nhận ra hiệu ứng về mặt truyền thông và kinh tế tại địa phương diễn ra những sự kiện âm nhạc này mang lại rõ rệt.

Cuối tháng 7/2023, bất chấp trận mưa như trút nước, hàng chục ngàn người đổ về sân vận động Mỹ Đình (Hà Nội) tham gia 2 đêm diễn của Blackpink. Khi các nữ hoàng Kpop lên sân khấu, hàng ngàn người hâm mộ phía dưới la hét phấn khích khi tận mắt xem các thần tượng biểu diễn. Thuộc thế hệ thứ 3 của làn sóng Kpop, Blackpink ra mắt từ năm 2016, từng thực hiện nhiều chuyến lưu diễn vòng quanh thế giới. 

Tại 2 đêm diễn ở Việt Nam, với 7 hạng vé thấp nhất 1,2 triệu đồng và cao nhất lên đến 9,8 đồng, buổi hòa nhạc của Blackpink không chỉ tạo ra cơn sốt truyền thông mà còn khuấy động lĩnh vực tổ chức sự kiện âm nhạc quốc tế tại Việt Nam. Các con số thống kê sau đó khiến nhiều người kinh ngạc về quy mô và sự thành công tài chính. Hai đêm diễn thu hút 67,000 ngàn khán giả, đây là số lượng người tham dự đêm diễn cao nhất tại Việt Nam, vượt qua kỷ lục trước đó của nghệ sĩ Việt Nam là Mỹ Tâm và ban nhạc Hàn Quốc Super Junior. Doanh thu bán vé đạt gần 333 tỷ đồng, tương đương 5% trong tổng doanh thu hơn 265 triệu đô la Mỹ của Blackpink mang về chuyến lưu diễn toàn cầu đến 24 quốc gia. 

Theo số liệu từ Sở Du lịch Hà Nội, ước tính tổng chi tiêu từ khách du lịch trong 2 ngày diễn ra đêm nhạc Blackpink đạt khoảng 630 tỷ đồng. Hiệu ứng tích cực của đêm diễn Blackpink và các sự kiện âm nhạc quốc tế có thể trở thành cú hích đưa Việt Nam trở thành điểm đến trong các chuyến lưu diễn toàn cầu. Điều này dấy lên tiềm năng phát triển mới của một ngành công nghiệp “không khói” tại Việt Nam – ngành công nghiệp giải trí.

mo-hinh-kinh-doanh-cua-nganh-to-chuc-su-kien-am-nhac-ngoai-troi-01

Vậy, mô hình kinh doanh của ngành tổ chức sự kiện quốc tế như thế nào? Doanh thu, lợi nhuận của ngành này đến từ đâu? Bài viết sau đây sẽ giải thích một phần nào những câu hỏi trên.

Mô hình kinh doanh của ngành tổ chức sự kiện âm nhạc là gì?

Quy trình làm việc

Mô hình công ty tổ chức sự kiện âm nhạc rất tinh gọn, chỉ hơn 10 nhân sự cốt cán tại doanh nghiệp, thường sẽ chịu trách nhiệm tìm kiếm khách hàng, đối tác, nhà tài trợ cho sự kiện. Phần công việc còn lại liên quan khâu tổ chức sản xuất, các công ty sẽ outsource ra các đối tác chuyên về sản xuất, an ninh, agency truyền thông trong từng giai đoạn chạy dự án.

Khi làm việc với các nghệ sĩ quốc tế, đơn vị sản xuất phải đặt cọc trước khi đàm phán, thanh toán 100% chi phí thỏa thuận sau khi ký hợp đồng và sẽ không được hoàn trả dù bất kỳ lý do nào. 

Giới kinh doanh giải trí tiết lộ, để mời được Blackpink về Việt Nam biểu diễn, đơn vị tổ chức cần trả cho đơn vị quản lý 2 triệu đô la Mỹ, chuyển một nửa khi vừa ký hợp đồng, một nửa thanh toán vài ngày trước đêm diễn. 

Về khâu tổ chức

Đơn vị tổ chức phải đáp ứng những nhu cầu nghiêm nghặc về âm thanh, ánh sáng theo tiêu chuẩn biểu diễn quốc tế, ekip phụ trách kỹ thuật có hàng trăm nhân viên, chuyên gia để lắp đặt vận hành hàng chục ngàn tấn thiết bị âm thanh, ánh sáng phục vụ cho buổi biểu diễn. Thông thường, khi sang Việt Nam, đội ngũ về âm thanh, ánh sáng, sân khấu của các nghệ sĩ quốc tế sẽ sắp xếp các quy chuẩn sao cho phù hợp với đẳng cấp và các nhà thầu ở nội địa cứ thế tuân theo.

mo-hinh-kinh-doanh-cua-nganh-to-chuc-su-kien-am-nhac-ngoai-troi-02

Về khâu quản lý nghệ sĩ

Công ty quản lý và các nghệ sĩ quốc tế thường đưa những yêu cầu take care từ đơn giản đến “phức tạp”, đây có thể là một điểm cộng hoặc điểm trừ để họ quyết định cho lần hợp tác tiếp theo. Như tiết lộ của ông Nguyễn Thùy Dương, chủ tịch IP Group, trường hợp đưa Kenny G, huyền thoại saxophone về Việt Nam biểu diễn vừa qua. Phía Kenny G đưa ra các yêu cầu về ăn ở, đi lại, trang thiết bị liên quan đến đêm diễn trong quy định dài gần 60 trang… Kenny G có một yêu cầu đặc biệt cho người lái xe riêng của mình, ngoài thông thạo tiếng Anh, người lái xe phải hiểu biết về văn hóa, ẩm thực để sẵn sàng giải đáp khi được đặt câu hỏi.

Doanh thu của ngành tổ chức sự kiện âm nhạc đến từ đâu?

Doanh thu các sự kiện biểu diễn âm nhạc phụ thuộc việc bán vé, tài trợ và sản phẩm dịch vụ liên quan (hàng hóa liên quan đến nghệ sĩ, các gian hàng F&B). Các khoản chi lớn nhất khi một tổ chức sự kiện âm nhạc gồm chi phí nghệ sĩ (khoảng 50%), sản xuất/ kỹ thuật và các chi phí liên qua như an ninh, địa điểm, tác quyền. 

Đầu tư vào tổ chức sự kiện âm nhạc quốc tế hay trong nước cũng giống như bất kỳ mô hình kinh doanh nào khác, yếu tố đầu tiên cần tính đến là sức mua của thị trường. Nhà tổ chức phải tính toán, có bao nhiêu khán giả sẵn sàng chi tiền mua vé và mức giá như thế nào để phù hợp với họ. Có nhiều cách phân loại các mô hình gọi chung lễ hội âm nhạc (liveshow, buổi hòa nhạc, lễ hội âm nhạc,…) nhưng có thể dựa trên quy mô, bán vé hay miễn phí, nghệ sĩ trong nước hay quốc tế… 

Kinh doanh show ca nhạc quy mô lớn là lĩnh vực kinh doanh luôn có những rủi ro. “Đầu tư vào tổ chức concert, sự kiện âm nhạc như bán bất động sản ở Việt Nam. Vì nó là sản phẩm hình thành trong tương lai, đầu tư cả triệu đô mà không biết chắc sẽ bán được bao nhiêu vé”. “Mảng này lợi nhuận khá hấp dẫn nhưng tương đương là rủi ro nhiều, đặc biệt là khâu bán vé ở Việt Nam”, “Biên lợi nhuận trung bình của các sự kiện âm nhạc có thể từ 5 đến 25%, tùy vào nhiều biến số như quy mô, giá vé và khả năng kiểm soát chi phí của đơn vị tổ chức”, đại diện 1 đơn vị kinh doanh lâu năm trong lĩnh vực này chia sẻ.

mo-hinh-kinh-doanh-cua-nganh-to-chuc-su-kien-am-nhac-ngoai-troi-03

Thị trường Việt Nam được đánh giá chưa đủ lớn để nhà tổ chức có thể tạo ra show thành công cả về chất lượng lẫn bài toán kinh tế. Theo ông Dương, “Vì sức mua thị trường Việt Nam yếu nên nguồn tiền từ nhà tài trợ cần đóng góp từ 40-50% trong tổng chi phí đầu tư. Nếu 100% nguồn thu phụ thuộc vào tiền bán vé sẽ không thể tồn tại đến khi sức mua thị trường tăng lên”.

Cùng quan điểm trên, nhạc sĩ Quốc Trung, người thành lập công ty Thanh Việt, thuộc nhóm các công ty sớm tham gia vào thị trường tổ chức sự kiện âm nhạc, nổi bật với sáu mùa lễ hội âm nhạc quốc tế Gió mùa (Monsoon) mang nhiều ý nghĩa về chuyên môn, phát triển thị trường hơn là tập trung vào thu lợi nhuận. 

Nhạc sĩ cho biết sự khác biệt, ở các nước có ngành công nghiệp âm nhạc phát triển, các show diễn mang lại lợi nhuận, với nguồn thu khổng lồ từ bán vé chứ không phải phụ thuộc vào nhãn hàng tài trợ như ở Việt Nam. “Có những khi nhà tài trợ trả nhiều tiền hơn khán giả. Nhà tổ chức sản xuất phải tìm cách cân bằng yếu tố thưởng thức của khán giả và phát triển thương hiệu”. Vì thế, cân đối thu chỉ là bài toán nan giải với Monsoon. Tiền tài trợ từ các nhân hàng chiếm từ 60-70% nguồn thu mỗi kỳ tổ chức.

Để có thể trang trải được chi phí tổ chức từ tiền bán vé là bài toán rất nan giải. Vì vậy, trước khi mang show diễn ca nhạc quốc tế tới Việt Nam, các công ty tổ chức sự kiện cần hướng tới một tập khách hàng nhất định để xác định đúng nhu cầu và khả năng chi trả của họ.

Nút thắt của ngành không chỉ là sức mua

Nút thắt lớn nhất của ngành tổ chức sự kiện âm nhạc không chỉ nằm ở sức mua của thị trường. Để bán đủ lượng vé trang trải chi phí, nhà tổ chức phải biết chọn nghệ sĩ, nhóm nhạc có lượng lớn người hâm mộ và sẵn sàng mua vé. Nhưng để mời được nghệ sĩ có lượng người hâm mộ đạt các tiêu chí trên, đơn vị tổ chức không chỉ cần có tiền, mối quan hệ, uy tín trong ngành mà còn phải giải bài toán chọn địa điểm phù hợp. 

Để hình thành thị trường tổ chức sự kiện âm nhạc quốc tế, ngoài yếu tố liên quan đến thói quen, thu nhập người dân còn cần đến cả trình độ, kinh nghiệm nhà sản xuất và cơ sở vật chất như địa điểm tố chức, hệ thống khách sạn, logistics, dịch vụ ăn uống liên quan. Sức mua ở các nước như Singapore, Thái Lan tốt vì không chỉ người dân nội địa mà họ còn thu hút được khách từ các nước xung quanh đến vừa xem ca nhạc vừa mua sắm, du lịch. Trong khi đó, cơ sở hạ tầng du lịch của nước ta chưa phát triển. Đây là bài toán con gà quả trứng.

Kết luận

Nhu cầu đời sống con người có hai mật bao gồm vật chất và tỉnh thần. Tháp Maslow phác họa nhu cầu của xã hội phát triển theo thứ tự từ thiết yếu đến các cấp độ cao nhất. Về nguyên tắc, nếu các nhu cầu tầng thấp chưa được đáp ứng đầy đủ thì sẽ khó hướng tới những nhu cầu cao hơn phía trên.

Với GDP trung bình đầu người đạt 4,162 đô la Mỹ vào năm 2022, nằm trong nhóm các quốc gia có thu nhập trung bình. Điều đó có nghĩa, các như cầu lớn nhất trong xã hội Việt Nam vẫn nằm ở tầng thấp của tháp Maslow, phục vụ cho các nhu cầu cơ bản và thiết yếu.

Ngành công nghiệp giải trí Việt Nam và rộng hơn là công nghiệp sáng tạo dù quy mô còn khiêm tốn nhưng đã có những chuyển động và tín hiệu đáng khích lệ. Các show diễn âm nhạc của nghệ sĩ trong nước ghi nhân nhiều kỷ lục mới về khán giả; làn sóng ban nhạc nước ngoài lưu diễn tại Việt Nam.

Quy mô ngành công nghiệp giải trí nước ta còn nhỏ so với thế giới nhưng không vì thế các nghệ sĩ, doanh nghiệp kinh doanh giải trí mất đi sự thú vị của những người sáng tạo. Cùng với sự phát triển của nền kinh tế, chắc chắn ngành tổ chức sự kiện âm nhạc và giải trí nói chung tại Việt Nam cũng phát triển đáp ứng các nhu cầu tinh thần của xã hội.

Nguồn: Tổng hợp báo chí