August 21, 2025
Đổi mới không còn là lựa chọn, mà là điều kiện sinh tồn của doanh nghiệp Việt
TP.HCM, ngày 21/8/2025 – Trong bối cảnh toàn cầu hóa và sự trỗi dậy của trí tuệ nhân tạo (AI), doanh nghiệp Việt Nam đang đứng trước một ngã rẽ lịch sử: hoặc bứt phá bằng đổi mới, hoặc bị bỏ lại phía sau. Thông điệp ấy vang lên mạnh mẽ tại InnoEx 2025, Diễn đàn và Triển lãm quốc tế về đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững quy tụ hơn 4.000 lãnh đạo doanh nghiệp, nhà đầu tư và chuyên gia đến từ hơn 60 quốc gia, thu hút 30.000 lượt tham gia.
Không chỉ là nơi hội tụ công nghệ, InnoEx 2025 đã đặt ra một câu hỏi “cốt tử”: Đổi mới sáng tạo có thực sự sinh lời, và bằng cách nào nó trở thành động lực sống còn cho doanh nghiệp Việt trong kỷ nguyên dữ liệu và AI?
Đổi mới – từ khẩu hiệu đến bản năng sinh tồn
Thế giới kinh doanh không thiếu những minh chứng đau xót cho sự chậm chân trong đổi mới. Kodak – người khai sinh máy ảnh kỹ thuật số – lại chính là kẻ bị chôn vùi bởi công nghệ mà mình tạo ra. Blockbuster – “gã khổng lồ” cho thuê băng đĩa – sụp đổ chỉ trong vài năm khi Netflix xuất hiện. Nghiên cứu của Innosight (2023) chỉ ra: tuổi thọ trung bình của doanh nghiệp trong chỉ số S&P 500 đã rơi từ 61 năm (1958) xuống còn 18 năm, và dự báo sẽ tiếp tục giảm dưới 15 năm vào 2030.
Câu chuyện ấy không xa lạ với Việt Nam. Nhiều thương hiệu từng một thời là biểu tượng cũng đang vật lộn để không bị bỏ lại phía sau bởi tốc độ chuyển đổi công nghệ và sự thay đổi hành vi tiêu dùng. Theo báo cáo của McKinsey (2024), các công ty ứng dụng AI toàn diện có thể nâng hiệu quả vận hành lên tới 40% và giảm chi phí khoảng 30% chỉ trong ba năm. Trong ngành bán lẻ, Bizplanr (2024) ghi nhận 87% nhà bán lẻ toàn cầu đã dùng AI ở ít nhất một khâu kinh doanh, và hơn 80% lãnh đạo kỳ vọng sẽ hoàn tất tự động hóa vận hành vào cuối năm 2025.
Những con số đó không còn là dự báo, mà là “lằn ranh sinh tử”.
Bản đồ hành động từ InnoEx: Đổi mới để sinh lời
Tại Business Innovation Forum, các lãnh đạo công nghệ và doanh nghiệp truyền thống đã cùng đặt lại bài toán: đổi mới không chỉ để tồn tại, mà để tạo ra lợi nhuận thực tế.
Từ góc nhìn toàn cầu, ông Sudeepto Roy (Qualcomm) chỉ ra sức mạnh của Edge AI trong xử lý dữ liệu tức thì, giúp doanh nghiệp khai thác “thời gian thực” như một lợi thế cạnh tranh mới.
“Trên toàn cầu hiện có hơn 30 tỷ thiết bị biên – từ điện thoại, xe hơi, kính thông minh đến các thiết bị IoT công nghiệp. Chính mạng lưới biên này đang đưa trí tuệ nhân tạo đến gần hơn với cuộc sống hằng ngày”.
Ông chỉ ra rằng, AI không chỉ nằm trong các trung tâm dữ liệu khổng lồ; với công nghệ di động, chúng tôi có thể triển khai những mô hình nhỏ gọn, cá nhân hóa ngay trên thiết bị, vừa tiết kiệm năng lượng, vừa phục vụ trực tiếp cho người dùng.
“Hệ sinh thái AI tại biên đang mở ra cơ hội cho mọi ngành – từ nông nghiệp, y tế, công nghiệp thông minh đến thành phố thông minh, robot và drone. Qualcomm đồng hành cùng hơn 70 startup toàn cầu, trong đó có nhiều dự án ngay tại Việt Nam. Điều này cho thấy AI tại biên không còn là tương lai, mà đã là hiện tại – và chính cộng đồng doanh nghiệp, startup ở đây hôm nay sẽ định hình nó.”
Ông IL-Dong Kwon (BCG Việt Nam) trong chủ đề chia sẻ “Biến dữ liệu thành động cơ tăng trưởng” nhấn mạnh rằng “Dữ liệu chính là chìa khóa cho thành công. Những doanh nghiệp có năng lực dữ liệu vượt trội không chỉ tăng trưởng doanh thu gấp 1,7 lần mà còn tạo ra tổng lợi nhuận cho cổ đông cao hơn 4,2 lần so với các doanh nghiệp chậm đổi mới. Lợi thế đó đến từ khả năng khai thác dữ liệu ở quy mô lớn thông qua các ứng dụng nâng cao – từ mô hình hóa tiên tiến, phân tích dữ liệu đến các đòn bẩy thương mại hóa.”
Trên thực tế, các lãnh đạo như Lê Trí Thông (PNJ), Nguyễn Hồng Việt (SAP Việt Nam) cùng bà Trương Lý Hoàng Phi (IBP) đã cho thấy một “mặt trận kép”: vừa giữ vững ngành nghề truyền thống, vừa mở rộng bằng công nghệ. Ở đó, AI không phải là công nghệ xa xỉ, mà là “vũ khí cạnh tranh” có thể quyết định đường sống còn của doanh nghiệp.
Giải mã cho những lợi thế AI trong lĩnh vực logistic, ông Lương Duy Hoài (GHN) khiến người nghe bất ngờ khi tiết lộ: “Nếu trước đây cần hàng tháng để xử lý dữ liệu, thì nay GHN có thể phân tích 1 tỷ đơn hàng với 100 trường dữ liệu/đơn hàng và cho ra báo cáo chiến lược chỉ trong 30 phút. Năng lực xử lý dữ liệu minh bạch, nhanh chóng và chính xác giúp GHN nâng cao hiệu quả vận hành và tạo khoảng cách đáng kể so với đối thủ”
GHN cũng tôi sưu hoá vận hành nhờ và tiến bộ của Edge AI, tiếp nối bài chia sẻ của ông Sudeepto (Qualcomm) trước đó: GHN đã đưa công nghệ vào để số hóa tất cả mọi điểm chạm trong hành trình giao hàng, biến các điểm chạm thành các điểm dữ liệu (data point). Ví dụ, yêu cầu nhân viên giao hàng phải có smartphone để thu thập dữ liệu với chi phí thấp nhất và thông qua Edge AI, dữ liệu được xử lý ngay trên từng thiết bị.
Tất nhiên, ông Hoài cũng cho rằng, việc ứng dụng AI trên các ngành công nghiệp đòi hỏi sự hiểu biết sâu sắc về công nghệ để có thể lựa chọn tối ưu đúng đắn.
Tóm tắt trong phiên thảo luận dành cho các doanh nghiệp truyền thống, ông Lê Trí Thông nhấn mạnh: Từ góc nhìn doanh nghiệp, chúng ta luôn mong muốn biến tài sản thành lợi nhuận. Nhưng chính lợi nhuận ngắn hạn đôi khi lại là rào cản ngăn ta đạt tới lợi nhuận dài hạn. Nhiều doanh nghiệp đi trước đã không sẵn sàng thay đổi mô hình kinh doanh, không tích lũy dữ liệu như một tài sản chiến lược – và vì thế, họ bỏ lỡ cơ hội tạo ra những cú đột phá.
Thông điệp cho các nhà lãnh đạo hôm nay là: lợi nhuận không chỉ có một dạng. Lợi nhuận ngắn hạn cần những tài sản vận hành nhanh; lợi nhuận dài hạn đòi hỏi đầu tư vào tài sản chiến lược, như dữ liệu và đổi mới. Và chỉ khi dám vượt qua áp lực ngắn hạn, chúng ta mới kiến tạo được lợi nhuận mang tính bền vững, lợi nhuận chiến lược.
Giải mã cho những khoản đầu tư nào thật sự đắt giá trong phần chia sẻ với bà Trương Lý Hoàng Phi, Trưởng Ban tổ chức InnoEx, ông Lê Hồng Minh – Nhà sáng lập & Chủ tịch HĐQT VNG thẳng thắn: “Đổi mới sáng tạo thường đòi hỏi những khoản đầu tư chưa có lợi nhuận ngay nhưng lại có thể mở ra lợi thế cạnh tranh trong dài hạn. Chúng tôi cũng từng mắc sai lầm khi đầu tư trong tâm thế “sợ bị bỏ lỡ” (FOMO). Bài học rút ra là nên đầu tư vào những lĩnh vực mình hiểu rõ, bắt đầu nhỏ, nhưng triển khai với tốc độ nhanh. Nhưng trong cuộc đua công nghệ, nếu đi chậm, bạn sẽ bị bỏ lại phía sau.
Lấy ví dụ về việc đầu tư vào AI, ông chia sẻ “khi VNG hợp tác với Nvidia, chúng tôi không chọn cách đầu tư ồ ạt. Chiến lược của chúng tôi là thử nghiệm với chi phí thấp, triển khai tốc độ cao, để tích lũy năng lực và sẵn sàng cho bước đi lớn hơn khi thị trường định hình rõ.
Ở góc độ là người lãnh đạo doanh nghiệp để duy trì năng lực đổi mới, ông Minh nhấn mạnh tầm quan trọng của người đứng đầu. “Đổi mới sáng tạo luôn bắt đầu từ lãnh đạo. Nếu lãnh đạo không có khát vọng thay đổi, thì doanh nghiệp khó có thể đi xa. Chỉ khi lãnh đạo dám thử và dám thay đổi, doanh nghiệp mới có cơ hội tạo ra đột phá.”
Trong hai ngày (21–22/8/2025), sự kiện không chỉ mang đến InnoEx Forum – Innovation for Profit, mà còn song song diễn ra Green Innovation Summit, Startup Wheel, Capital Connect và nhiều hoạt động kết nối đầu tư – thương mại. Với hơn 300 đơn vị triển lãm và hàng chục chương trình nội dung chuyên sâu, InnoEx khẳng định vai trò là nền tảng hành động kết nối doanh nghiệp – chính phủ – nhà đầu tư – startup trong hành trình đổi mới sáng tạo.
